"อาการนอนไม่หลับในผู้สูงอายุส่งผลร้ายต่อร่างกาย" การนอนไม่หลับในผู้สูงอายุเป็นสิ่งที่พบได้บ่อย ผู้สูงอายุบางท่านนอนหลับแล้วแต่มักตื่นกลางดึก หรือบางท่านอาจนอนหลับได้ยาก หรือแม้แต่นอนไม่หลับเลย สิ่งเหล่านี้อาจส่งผลต่อคุณภาพการนอนหลับ ปัญหาการนอนไม่หลับในผู้สูงอายุมีปัจจัยดังนี้ >> สาเหตุของอาการนอนไม่หลับในผู้สูงอายุ • การเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติของร่างกาย ผู้สูงอายุมีการเปลี่ยนแปลงฮอร์โมน จึงส่งผลต่อการนอนหลับ กลไกการนอนหลับเสื่อมลง ทำให้หลับไม่สนิท ตื่นกลางดึกบ่อย • ปัญหาสุขภาพจิต มีความเครียด วิตกกังวล หรือมีอาการซึมเศร้า • โรคประจำตัว ผู้สูงอายุอาจมีความเจ็บป่วยทางร่างกาย ทำให้ต้องตื่นขึ้นมาในตอนดึก แล้วหลับต่อได้ยาก • ผลข้างเคียงจากยา การกินยาบางชนิดอาจทำให้นอนไม่หลับ • สภาพแวดล้อม ห้องนอนไม่มืด อากาศถ่ายเทไม่สะดวก เตียงนอนไม่สบาย หรือมีเสียงรบกวน • พฤติกรรม การนอนพักผ่อนมากเกินไปในตอนกลางวัน ดื่มชา กาแฟ ก็อาจเป็นสาเหตุให้นอนไม่หลับได้เช่นกัน >> อาการนอนไม่หลับและผลกระทบต่อสมอง เมื่อมีอาการนอนไม่หลับ สมองที่ทำงานหนักมาทั้งวันก็เหนื่อยล้าและไม่ได้พักผ่อนอย่างเต็มที่ จึงไม่แปลกหากการนอนไม่พอจะทำให้มึนงง เบลอ หากนานวันเข้าก็อาจไปกระทบกับส่วนของความทรงจำได้ มาดูกันว่าหากมีอาการนอนไม่หลับบ่อย ๆ จะเกิดอะไรขึ้นกับสมองได้บ้าง • ความจำสั้นและขาดสมาธิ ช่วงเวลานอนเป็นช่วงที่สมองของเราจะจัดการกับความทรงจำ โดยที่จะถ่ายโอนความทรงจำระยะสั้นเข้าสู่สมองส่วนที่เก็บความทรงจำระยะยาว ทำให้เราสามารถจดจำสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นได้ดี แต่หากเราอดนอนเป็นเวลานานก็จะทำให้สมองไม่สามารถรับความทรงจำใหม่ๆ ได้ และยังทำให้เราไม่มีสมาธิกับสิ่งรอบตัวด้วย • ง่วงซึมตลอดเวลา ไม่สดชื่น ไม่สดใส เซลล์ต่าง ๆ จะทำงานตลอดเวลาในขณะที่เราตื่นตัวอยู่ทำให้เกิดการเผาผลาญพลังงาน และหนึ่งในสารที่ร่างกายสร้างขึ้นขณะใช้พลังงานก็คือสารอะดีโนซีน (Adenosine) ยิ่งสมองสะสมสารอะดีโนซีนมากเท่าไหร่ เราก็จะยิ่งง่วงมากขึ้นเท่านั้น และหากไม่ได้รับการพักผ่อนที่เพียงพอแล้วอาจจะทำให้เราเสี่ยงเป็นโรคอื่นๆ ตามมาได้อีกด้วย • เสี่ยงเป็นโรคอัลไซเมอร์ ปกติสมองจะทำการกำจัดสารพิษที่ตกค้างอยู่ในสมองออกไปในขณะที่เรานอนหลับ และหนึ่งในสารพิษที่ถูกกำจัดออกไปนั้นก็คือ Beta Amyloid โปรตีนที่เป็นพิษต่อร่างกาย ที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดโรคสมองเสื่อมหรืออัลไซเมอร์ ดังนั้นหากเราพักผ่อนน้อยก็อาจทำให้เสี่ยงเป็นโรคอัลไซเมอร์ได้ • เสี่ยงเส้นเลือดในสมองอุดตัน มีการศึกษาพบว่าผู้ที่นอนหลับน้อยกว่า 6 ชั่วโมงต่อวัน เสี่ยงเส้นเลือดในสมองอุดตันมากกว่าผู้ที่นอนหลับ 7-8 ชั่วโมงต่อวันมากถึง 4.5 เท่า ซึ่งสาเหตุน่าจะมาจากการที่เรานอนหลับไม่เต็มอิ่มทำให้เส้นเลือดสมองไม่สามารถกำจัดของเสียที่ตกค้างอยู่ได้จนหมด จนทำให้เส้นเลือดอุดตันได้ >> “นอนไม่หลับ” ปัญหาสุขภาพของ “ผู้สูงอายุ” ดีขึ้นได้ 8 วิธีนี้ • ควรเข้านอนและตื่นนอนให้เป็นเวลา • จัดสภาพแวดล้อมของห้องนอนให้ดี คือ มืด เงียบสงบ และอากาศถ่ายเทได้สะดวก • หลีกเลี่ยงการนอนกลางวัน • ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ควรออกกำลังกายห่างจากเวลานอนอย่างน้อย 6 ชั่วโมง • ทำกิจกรรมที่ผ่อนคลายก่อนนอน เช่น ฟังเพลงเบา ๆ นั่งสมาธิ • ทานมื้อเย็นเป็นเวลาโดยกำหนดเวลาที่ชัดเจน และเน้นโปรตีน • ก่อนนอนอาจดื่มนมอุ่น ๆ จะช่วยให้หลับดีขึ้น • งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ชา กาแฟ โดยเฉพาะตอนเย็น ยิ่งอายุมากขึ้นยิ่งควรใส่ใจสุขภาพมากขึ้น เพราะร่างกายมีการเสื่อมถอยตามวัย ระบบต่าง ๆ ทำงานลดลง เสี่ยงต่อโรคเรื้อรังง่ายขึ้น การดูแลสุขภาพอย่างสม่ำเสมอนอกจากจะช่วยป้องกันและจัดการโรคได้ดีแล้ว ยังช่วยรักษาคุณภาพชีวิตให้มีความสุขและยืนยาวอย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ต้องพึ่งพาการรักษาเมื่อเกิดปัญหาเท่านั้น . ...ด้วยความปรารถนาดีจากศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาสุขภาวะผู้สูงวัย กองเลขานุการ สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี... . #ปัญหาการนอนไม่หลับของผู้สูงอายุ #การดูแลสุขภาพผู้สูงวัย #สัญญาณเตือนให้ดูแลสุขภาพให้ดียิ่งขึ้น #คลินิกการแพทย์แผนไทย #คลินิกฝังเข็ม #ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาสุขภาวะผู้สูงวัย #กองเลขานุการ #สำนักงานอธิการบดี #มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี #มหาวิทยาลัยแห่งความสุข