โรคความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุ เป็นภาวะที่ค่าความดันโลหิตขณะหัวใจบีบตัว มีค่าเท่ากับหรือมากกว่า 140 มิลลิเมตรปรอท และค่าความดันโลหิตขณะหัวใจคลายตัว มีค่าเท่ากับหรือมากกว่า 90 มิลลิเมตรปรอท ในระยะแรกที่โรคยังไม่รุนแรง จะไม่มีอาการผิดปกติใด ๆ ที่เด่นชัด อาจมีอาการเวียนศีรษะเป็น ๆ หาย ๆ หลังจากนั้นจะมีอาการปวดศีรษะ ปวดบริเวณท้ายทอยช่วงเช้าหลังตื่นนอน คลื่นไส้ อาเจียนโดยไม่ทราบสาเหตุ หากเป็นมากจะมีเลือดกาเดาไหล หอบ นอนราบไม่ได้ และอาจมีอาการเจ็บหน้าอกร่วมด้วย โรคความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุ ร้อยละ 95 จะตรวจไม่พบสาเหตุ ??ปัจจัยเสี่ยงที่เชื่อว่าเป็นสาเหตุของโรคความดันสูง ?? ความอ้วน ?? ภาวะไขมันในสูง ?? สูบบุหรี่ ?? ดื่มสุรา ?? ไม่ออกกาลังกาย ?? มีอาการป่วย ได้แก่ โรคไต โรคต่อมไร้ท่อ โรคระบบประสาท หรือได้รับสารเคมี หรือยาบางชนิด ??การรักษาโรคความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุ โดยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการรับประทานอาหาร ไม่ทานอาหารเค็ม ออกกำลังกายเป็นประจำ ลดความอ้วน งดสูบบุหรี่ เลิกดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ ฝึกสมาธิ ฝึกจิตไม่ให้เครียด 2. รักษาด้วยการใช้ยา ผู้ป่วยต้องไม่หยุดยาเองเป็นอันขาด เนื่องจากยาที่ใช้มีความปลอดภัยสูงสามารถกินต่อเนื่องได้เป็นเวลานานหรือตลอดชีวิต และการรักษาเป็นการป้องกันภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงที่เกิดจากความดันโลหิตสูง ยกเว้นเมื่อทานยาลดความดันโลหิตที่เพิ่งได้มาใหม่ แล้วมีอาการไม่สบาย โดยเฉพาะมึนงง หน้ามืดเวลาลุกขึ้นยืน ควรหยุดยาแล้วไปพบแพทย์ เพื่อปรับเปลี่ยนยาใหม่ ??วิธีดูแลตนเองและการปฏิบัติตัวสำหรับผู้สูงอายุเมื่อเป็นโรคความดันโลหิตสูง 1. ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน ได้แก่ * ควบคุมน้ำหนักร่างกายให้พอดี คนที่มีน้ำหนักตัวมากควรลดน้ำหนัก เพราะจะช่วยลดความดันลงได้ โดยควบคุมอาหารและหมั่นออกกำลังกาย * ออกกำลังกายที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุ เช่น เดินเร็วก้าวยาว ๆ ท่าบริหารร่างกายแบบง่าย ๆ ควรเริ่มต้นทีละน้อยก่อน แล้วค่อย ๆ เพิ่มขึ้นจะทำให้หัวใจและปอดทำงานดีขึ้น ช่วยการสูบฉีดโลหิตหมุนเวียนทั่วร่างกาย และหลีกเลี่ยงการบาดเจ็บที่ข้อต่อต่าง ๆ * ลดอาหารเค็ม ควรเลือกอาหารที่ใส่เกลือหรือน้ำปลาน้อยที่สุด รวมทั้งงดรับประทานผงชูรส ป้องกันอาการท้องผูก โดยการรับประทานผักผลไม้ให้มาก ดื่มน้ำให้พอเพียง และควรบริโภคอาหารที่มีไขมันและคลอเลสเตอรอลต่ำ มีเส้นใยอาหารสูง * ทำจิตใจให้ผ่องใส ปล่อยวาง เพื่อลดความเครียด * งดสูบบุหรี่เด็ดขาด เพราะบุหรี่จะทำให้เกิดโรคแทรกซ้อน โดยเฉพาะหลอดเลือดหัวใจตีบตันเร็วขึ้น และยังทำให้ดื้อต่อยาที่รักษา * เลิกดื่มเหล้า เพราะแอลกอฮอล์ในปริมาณมากจะทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้น * นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ 2. รับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างสม่ำเสมอ ควรไปพบแพทย์ตามนัดทุกครั้ง ไม่ควรหยุดยาหรือปรับยาด้วยตัวเอง โรคความดันโลหิตสูง จึงมักได้รับการขนานนามว่า เป็น "ฆาตรกรเงียบ" หรือ "เพชฌฆาตเงียบ" โรคนี้อาจจะไม่มีอาการชัดเจนในระยะเริ่มแรก ทำให้ผู้ที่เป็นละเลยต่อการรักษา ควบคุม และดูแลตนเองให้ถูกต้องเหมาะสม ดังนั้นจึงควรเอาใจใส่ดูแลตนเอง โดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวันและรับประทานยาตามแพทย์สั่งเสมอ ป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากโรคความดันโลหิตสูงอย่างต่อเนื่อง สามารถดำรงชีวิตได้อย่างปกติสุข แหล่งข้อมูล: คู่มือการดูแลตนเอง เรื่อง โรคความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุ ศูนย์สมเด็จพระสังฆราชญาณสังวร เพื่อผู้สูงอายุ, กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข, กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ . > ด้วยความปรารถนาดี ?? จากศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาสุขภาวะผู้สูงวัย กองเลขานุการ สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี <<